เมื่อวันที่ 13 มิ.ย. 69 สบน. ร่วมกับภาคีเครือข่าย จัดกิจกรรมถอดบทเรียนและแลกเปลี่ยนเรียนรู้แนวปฏิบัติที่ดีของพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา เพื่อแลกเปลี่ยนแนวทางการพัฒนาคุณภาพการศึกษา และถอดบทเรียนความสำเร็จจากพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาทั่วประเทศ ผ่านการนำเสนอแนวปฏิบัติที่ดี (Good Practices) ที่สามารถต่อยอดและประยุกต์ใช้ได้จริงในบริบทพื้นที่ต่าง ๆ สรุปข้อมูลสำคัญจากการนำเสนอของโรงเรียนกวงฮั้ว จังหวัดระยอง โดยแบ่งออกเป็น 4 หัวข้อหลัก ดังนี้
1. บริบทและพลังแห่งการเปลี่ยนแปลง (Context & Transformation)
- ข้อมูลโรงเรียน: เป็นโรงเรียนเอกชนขนาดใหญ่ในจังหวัดระยอง (สช.) มีนักเรียนประมาณ 1,200 คน จัดการเรียนการสอน 3 ภาษา คือ ไทย จีน และอังกฤษ
- โจทย์สำคัญ: เดิมครูไทยและครูจีนทำงานแยกส่วนกัน ขาดเป้าหมายร่วม โรงเรียนจึงเข้าร่วมพื้นที่นวัตกรรมในปี 2562 เพื่อปรับวัฒนธรรมองค์กร
- School Concept: “นักสื่อสาร 3 ภาษา ก้าวหน้านวัตกรรมทางธุรกิจ ผูกมิตรสัมพันธ์ไทย-จีน”
- การเตรียมความพร้อม: ใช้เวลา 4 ปี “ติดอาวุธทางปัญญา” อบรมครูอย่างเข้มข้นในช่วงปิดเทอมรวมกว่า 70 วัน เพื่อเปลี่ยนวิธีคิด (Mindset) และปรับหลักสูตรสู่ฐานสมรรถนะ
2. ระบบบริหารจัดการคุณภาพ (Management System: QM & QC)
- PLC ขับเคลื่อนทั้งระบบ: การทำ PLC ไม่ใช่แค่การประชุม แต่เป็นระบบการทำงานร่วมกันที่เปลี่ยนทั้งครู ห้องเรียน และวัฒนธรรมโรงเรียน
- ระบบ QM (Quality Management): ใช้ QM 1-4 ในการปรับหลักสูตร ออกแบบแผนการสอนด้วยกรอบ OLE (Objective, Learning Process, Evaluation) และการนิเทศภายในที่เข้มแข็ง
- ระบบ QC (Quality Control): มีระบบแก้ปัญหา 2 ระดับ (สายชั้นและโรงเรียน) โดยใช้เครื่องมือ “ผังก้างปลา” เพื่อวิเคราะห์หาสาเหตุ และ “5W1H”เพื่อวางแนวทางแก้ไขอย่างเป็นระบบ
3. นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้รายช่วงชั้น (Innovation by Level)
- ระดับอนุบาล: ลดเนื้อหาทางวิชาการและการเขียนอ่านที่มากเกินไป เปลี่ยนมาเน้น สมรรถนะที่จำเป็นต่อการใช้ชีวิตจริง และสร้างความสุขในการเรียนรู้
- ระดับประถมศึกษา (P.1-6 Themes): ใช้การบูรณาการตามธีมที่เชื่อมโยงบริบทระยองและทักษะธุรกิจ
- ป.1: ธีม “รักระยอง”
- ป.2: ธีม “ว้าวระยองฮิ”
- ป.3: ธีม “กินดีอยู่ดีที่นี่ระยอง”
- ป.4: ธีม “The Little Star”
- ป.5: ธีม “นักลงทุนรุ่นจิ๋ว” (เน้นคณิตศาสตร์การลงทุน การออกแบบโลโก้ และโฆษณา)
- ป.6: ธีม “เด็กปั้นอาชีพมือทอง” (เน้นสำรวจตัวตนและโลกอาชีพผ่านโครงงาน)
- ระดับมัธยมศึกษา: บูรณาการหลักสูตร 51 เข้ากับสมรรถนะในรูปแบบ “โครงงาน (Project-based)”ตั้งแต่ ม.1-ม.6 ปรับบทบาทครูจากผู้บรรยายเป็น “โค้ช”
4. ผลลัพธ์และการเติบโตที่ยั่งยืน (Outcomes & Impact)
- นักเรียน: เปลี่ยนจาก “ผู้รู้” เป็น “ผู้สร้างความรู้” มีสมรรถนะการสื่อสาร การคิด และการทำงานเป็นทีมที่โดดเด่น นักเรียนรู้จักตัวตนและมีเป้าหมายอาชีพก่อนจบ ม.3 หรือ ม.6
- ครู: มีความสุขในการทำงานมากขึ้น (Teacher Well-being) เพราะทำงานเป็นทีมผ่านวง PLC ไม่ต้องแก้ปัญหาเพียงลำพัง
- ระบบนิเวศ: เกิด “สนามพลังบวก” และการยอมรับจากผู้ปกครองที่เห็นลูกหลานช่วยเหลือตนเองได้และกล้าแสดงออก
คำแนะนำเพิ่มเติมจากผู้ทรงคุณวุฒิ
- อ.ศิริวรรณ แนะนำให้เชื่อมโยงธีมการเรียนรู้เข้ากับ “สถานประกอบการจริง” ในจังหวัดระยอง เพื่อสร้างภาพลักษณ์สมรรถนะเด็กระยองให้ชัดเจน และควรคลี่พฤติกรรมบ่งชี้ (CLO) ให้สอดคล้องกับเป้าหมายโรงเรียน (PLO)
- อ.ปิยาภรณ์ อยากให้โรงเรียนแชร์ “วิธีการก้าวข้ามความยากลำบาก” ในช่วงเริ่มต้นการเปลี่ยนแปลง เพื่อเป็นบทเรียนให้กับโรงเรียนอื่นๆ ที่กำลังเริ่มทำ
- อ.บังอร: ชื่นชมการนำสถานการณ์จริง เช่น “การตักอาหารกลางวันเอง” มาใช้เป็นโอกาสในการพัฒนาและประเมินสมรรถนะการจัดการตนเองและการทำงานเป็นทีมโดยไม่ต้องสร้างกิจกรรมใหม่
- อาจารย์เกม แนะนำให้ก้าวข้ามการใช้ Scoring Rubric รายชิ้นงาน ไปสู่การใช้ “General Rubric ประจำผลลัพธ์การเรียนรู้ (LO)” เพื่อลดภาระครูและเห็นพัฒนาการเด็กที่ต่อเนื่อง
