เมื่อวันที่ 13 มิ.ย. 2569 สบน. ร่วมกับภาคีเครือข่ายจัดกิจกรรมถอดบทเรียนและแลกเปลี่ยนเรียนรู้แนวปฏิบัติที่ดีของพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา เพื่อแลกเปลี่ยนแนวทางการพัฒนาคุณภาพการศึกษา และถอดบทเรียนความสำเร็จจากพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาทั่วประเทศ ผ่านการนำเสนอแนวปฏิบัติที่ดี (Good Practices) ที่สามารถต่อยอดและประยุกต์ใช้ได้จริงในบริบทพื้นที่ต่าง ๆ
สรุปข้อมูลสำคัญจากการนำเสนอของโรงเรียนบ้านโกตา จ.สตูล โดยแบ่งออกเป็น 4 หัวข้อหลัก ดังนี้
1. กลไกลขับเคลื่อนคุณภาพ (Ban Kota QM Engine)
- ขุมพลังขนาดเล็กที่มีผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง: โรงเรียนขนาดเล็กที่มีนักเรียน 109 คน และบุคลากร 12 คน แต่ขับเคลื่อนด้วยระบบบริหารคุณภาพอย่างเข้มข้น,
- ระบบ QM (Quality Management): ใช้กลไก 4 ฟันเฟือง (QM1-QM4) ที่ทำงานประสานกันเป็นวงจร PDCA อย่างต่อเนื่อง,
- หัวใจ OLE Engine: เน้นการทำงานที่สอดประสานกัน 3 ส่วน คือ O-Objective (เป้าหมาย/หลักสูตร), L-Learning (การจัดการเรียนรู้ Active Learning), และ E-Evaluation (การวัดและประเมินผลเพื่อพัฒนา),
2. School Concept: 4 เสาหลักสู่สมรรถนะ
แนวคิดหลักของโรงเรียน (School Concept) ที่ใช้ข้อมูลจากฐานทุนในพื้นที่มาออกแบบการเรียนรู้, ได้แก่:
- สืบสานภูมิปัญญา: เรียนรู้เทคนิคการแก้ปัญหาและต่อยอดมรดกทางวัฒนธรรมชุมชน,
- นํานิเวศศึกษา: เรียนรู้ธรรมชาติและความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตผ่านกระบวนการทางวิทยาศาสตร์,
- ทันเทคโนโลยี: มีทักษะการใช้เครื่องมือดิจิทัล วิเคราะห์ข้อมูล และผลิตสื่ออย่างสร้างสรรค์และปลอดภัย,,
- ตามวิถีพอเพียง: ยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 3 ห่วง 2 เงื่อนไข ในการวางแผนชีวิตและอาชีพ,,
3. โครงสร้างหลักสูตรและธีมการเรียนรู้ (Theme-Based Learning)
- สมรรถนะที่สมดุล: มุ่งเน้นทั้งสมรรถนะพื้นฐาน (Basic Literacy: ภาษาไทย, อังกฤษ, คณิต, วิทย์) และ 6 สมรรถนะหลัก (Core Competencies),
- ธีมการเรียนรู้รายชั้นปี (P1-P6): แบ่งหัวข้อเรื่องตามช่วงวัยเพื่อสร้าง “นวัตกรชุมชน”,
- ป.1: รอบรั้วโกตา / หนูทำได้
- ป.2: ศึกษาชุมชน / ค้นพบวิถีพื้นบ้าน
- ป.3: เกษตรกรตัวน้อย / อร่อยง่ายใกล้ตัว
- ป.4: สืบเสาะของดีชุมชนโกตา
- ป.5: นักสัตวศาสตร์น้อย / นักมัคคุเทศก์น้อย
- ป.6: นวัตกรชุมชน
4. การเรียนรู้ผ่านโครงงานฐานวิจัยและวิกฤตจริง (Action & Crisis Learning)
- โครงงานฐานวิจัย (RBL): ใช้กระบวนการวิจัย 5 หน่วย 14 ขั้นตอน มาเป็นเครื่องมือพัฒนาสมรรถนะ เช่น โครงงาน “บัวลอย Next Gen” หรือ “เปิดประตูสู่โลกของเต่า”,,
- เปลี่ยนวิกฤตเป็นบทเรียน: การถอดบทเรียนจากเหตุการณ์น้ำท่วม (มหาอุทกภัย) เพื่อฝึกให้ผู้เรียนเกิดสมรรถนะการจัดการตนเอง การคิดขั้นสูงในการวิเคราะห์สาเหตุ และการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็งในการฟื้นฟูโรงเรียน,
คำแนะนำของผู้ทรงคุณวุฒิ
อ.ศิริวรรณ ให้คำแนะนำแก่โรงเรียนบ้านโกตาว่า: โรงเรียนโดดเด่นมากในการทำ DOE (Desired Outcomes of Education) และการวางโครงสร้างหลักสูตรที่เห็นการ Mapping ระหว่าง PLO (Program Learning Outcomes) และ CLO (Course Learning Outcomes) อย่างชัดเจน แต่สิ่งที่ควรพัฒนาต่อคือ ต้องลงรายละเอียด ‘พฤติกรรมบ่งชี้’ (Behavioral Indicators) ให้ชัดเจนยิ่งขึ้น เพื่อให้สามารถวัดระดับความสำเร็จของสมรรถนะในแต่ละช่วงชั้นได้อย่างเป็นระบบ และนำไปสู่การทำ Dashboard เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลการเรียนรู้ (Learning Analytics) ต่อไป
