มากกว่าเด็กเก่งคือการสร้าง"นวัตกรชุมชน"

วันที่ 13 มิ.ย. 69 สบน. ร่วมกับภาคีเครือข่าย จัดกิจกรรมถอดบทเรียนและแลกเปลี่ยนเรียนรู้แนวปฏิบัติที่ดีของพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา เพื่อแลกเปลี่ยนแนวทางการพัฒนาคุณภาพการศึกษา และถอดบทเรียนความสำเร็จจากพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาทั่วประเทศ ผ่านการนำเสนอแนวปฏิบัติที่ดี (Good Practices) ที่สามารถต่อยอดและประยุกต์ใช้ได้จริงในบริบทพื้นที่ต่าง ๆ

สรุปข้อมูลสำคัญจากการนำเสนอของ โรงเรียนบ้านปะทาย จังหวัดศรีสะเกษ แบ่งออกเป็น 4 หัวข้อหลัก ดังนี้

1. เป้าหมายผู้เรียน (DOE) และ School Concept

• 3 ด้านหลักของโรงเรียน: มุ่งเน้นการสร้าง “เกษตรอินทรีย์วิถีปะทาย”, “นักประกอบการชุมชน” และ “จิตวิญญาณปะทาย”,
• เป้าหมายการพัฒนา: เน้นให้ “นักเรียนเป็นสุข ครูเป็นสุข โรงเรียนเป็นสุข และชุมชนเป็นสุข” เพื่อนำไปสู่ผลลัพธ์ตามกรอบหลักสูตรชาติและจังหวัดศรีสะเกษ
• หัวใจสำคัญ: การนำบริบทเด่นของท้องถิ่นและความต้องการของชุมชนมาเป็นตัวตั้งในการจัดการศึกษา

2. โครงสร้างหลักสูตรและนวัตกรรมการเรียนรู้

• การแบ่งกลุ่มสาระ: แบ่งโครงสร้างรายวิชาเป็น 3 กลุ่มใหญ่ ได้แก่,
  • ความฉลาดรู้พื้นฐาน: ภาษาไทยผ่านวรรณกรรม, คณิตศาสตร์ และภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสาร
  • วิชาบูรณาการ: ใช้การจัดการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐาน (PBL) และระบบธรรมชาติ
  • กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน: จิตศึกษา, จิตอาสาเพื่อสังคม และชุมนุม
• นวัตกรรม: ใช้กระบวนการ “ชง-เชื่อม-ใช้” เพื่อสร้างการเรียนรู้แบบ Active Learning โดยตั้งคำถามผ่านทฤษฎีสมองเพื่อกระตุ้นความจำ ความเข้าใจ และการสร้างสรรค์

3. วัฒนธรรม PLC และการแก้ปัญหาเชิงระบบ

• ระบบการทำงาน: มีตาราง PLC ชัดเจน สัปดาห์ละ 2 ครั้ง (วันอังคาร: PLC ช่วงชั้น / วันพฤหัสบดี: PLC รวมทั้งโรงเรียน) โดยใช้เวลาหลังเลิกเรียนเพื่อไม่เบียดเบียนเวลาเด็ก,
• บทบาทหน้าที่: มีการแบ่งหน้าที่ชัดเจน ทั้ง Facilitator (ผู้นำวง), Note Taker (ผู้บันทึกแก่นความรู้) และ Photographer
• การวิเคราะห์ปัญหา: จำแนกปัญหาผู้เรียนตามความซับซ้อนและเร่งด่วน (Red Zone) เพื่อเลือกเครื่องมือแก้ปัญหาที่เหมาะสม เช่น ใช้จิตศึกษาแก้พฤติกรรม หรือใช้หน่วยบูรณาการแก้ปัญหาการเรียน,

4. การประเมินผลและการจัดการในภาวะวิกฤต

• หัวใจการประเมิน (K-S-A-V): วัดผลครอบคลุมทั้ง Knowledge (ความรู้), Skills (ทักษะ), Attitude (ทัศนคติ) และ Values (ค่านิยม),
• รูปแบบการวัดผล: มีทั้ง Formative (ระหว่างเรียน) และ Summative (สรุปยอด) แบ่งคะแนนเป็นราย Quarter (4 ครั้งต่อปี) เพื่อให้เห็นพัฒนาการเด็กเป็นระยะ,
• การแก้ปัญหาเฉพาะหน้า: ในช่วงวิกฤตชายแดน (ไทย-กัมพูชา) โรงเรียนปรับรูปแบบการสอนทันที (ททท.) โดยลงพื้นที่หาเด็กที่ศูนย์อพยพ เน้นการเยียวยาจิตใจ (A) และความสุขของเด็กเป็นสำคัญก่อนเนื้อหาความรู้,

คำแนะนำของผู้ทรงคุณวุฒิ

อ.ปิยาภรณ์ มัณฑะจิตร กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการนโยบายพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา แนะนำว่า: ในการนำเสนอครั้งต่อไป อยากให้โรงเรียนบ้านปะทายยกตัวอย่าง “แผนการจัดการเรียนรู้” ในรายวิชาหรือชั่วโมงใดชั่วโมงหนึ่งมาเล่ารายละเอียด ว่ามีการวางเป้าหมายสมรรถนะที่อยากเห็นเป็นอย่างไร และวาง “ตัวชี้วัดที่จะวัดสมรรถนะนั้นให้ชัดเจน” ได้อย่างไร เพื่อให้ผู้ฟังได้เรียนรู้กระบวนการวัดสมรรถนะที่เป็นรูปธรรม